Instalacja APEX-a i upgrade do najnowszej wersji w Oracle XE.

UWAGA !!!
Odświeżona wersja artykułu znajduje się TUTAJ.

Dziś opiszę sposób instalacji APEX-a oraz podniesienia jego wersji do najnowszej jaka obecnie istnieje. Najnowszą wersję należy szukać tutaj (instalka zajmuje około 100MB). Podczas pisania tego wpisu najnowszą wersją jest APEX 3.2 Zawarte przykłady opierają się na instalacji w środowisku Windows, jeżeli znajdą się punkty w których daną czynność należy wykonać w sposób inny na np linuxie to też to zaznaczę.

Sama instalacja Oracle Application Express jest tożsama z instalacją bazy Oracle 10g XE, czyli jeżeli instalujesz Oracle 10g XE to też APEX-a. Te dwa elementy są nierozłączne. Nie będę więc opisywał krok po kroku jak instaluje się Oracle XE ponieważ jest to na tyle banalne, że każdy średnio rozgarnięty użytkownik komputera będzie potrafił to sam wykonać. Mając na uwadze to co napisałem powyżej, łatwo dojść do wniosku, iż pierwotna wersja APEX-a 2.1, która jest dostarczana wraz z silnikiem Oracle XE jest bardzo przestarzała. Do tej pory Oracle wypuścił około pięć nowszych wersji. Czyli można powiedzieć że przepaść między wersją wbudowaną w XE a bieżącą jest ogromna.

Po pobraniu instalki rozpakowuję ja do C:\apex_3.2\apex. Sama instalka to głównie zbiór skryptów SQL oraz plików graficznych i odpowiadających za tematy graficzne.

Wchodzimy w linie poleceń windows i zamieniamy katalog roboczy na C:\apex_3.2\apex\owa, czyli:

C:\>cd apex_3.2\apex\owa

Podłączamy sie teraz do bazy Oracle-a jako użytkownik sys as sysdba

C:\apex_3.2\apex\owa>sqlplus sys/hasło@xe as sysdba

Jeżeli wszystko zostało prawidłowo podane powinniśmy zobaczyć komunikat podobny jak niżej.

SQL*Plus: Release 10.2.0.1.0 - Production on îr Maj 20 15:17:59 2009

Copyright (c) 1982, 2005, Oracle. All rights reserved.


Connected to:
Oracle Database 10g Express Edition Release 10.2.0.1.0 - Production


SQL>

Teraz możemy zacząć uruchamiać skrypty. Pierwszym niezbędnym skryptem jest owainst.sql skrypt ten odpowiada za instalację najnowszej wersji PL/SQL Web Toolkit. Wersja wymagalna dla APEX 3.2 to 10.1.2.0.6. Jeżeli do tej pory nie instalowałeś innej wersji APEX-a niż wersja zawarta w Oracle XE to możesz być pewny że masz starszą wersję PL/SQL Web Toolkit i uruchomienie tego skryptu jest obligatoryjne. Raz zdarzyło mi się zapomnieć podnieść wersję PL/SQL Web Toolkit, problem jaki powstał to brak możliwości wykorzystywania cachowania elementów aplikacji (mimo iż włączałem cache-owanie to i tak nie działało - nie dostawałem żadnego błędu). Dla wnikliwych proponuję w pierwszej kolejności uruchomić następującą komendę w SQLPlusie:

SQL>select owa_util.get_version from dual;

Wynikiem zapytania będzie wersja PL/SQL Web Toolkit.
Jeżeli faktycznie wersja nie jest odpowiednia to uruchamiamy skrypt następująca komendą:

SQL>@owainst.sql

W okienku konsoli powinno przewinąć się kilka ekranów kodu i skrypt po około 1 min. powinien się zakończyć. Oczywiście teraz możemy ponownie sprawdzić wersję PL/SQL Web Toolkit zapytaniem które wcześniej przytoczyłem.

Następnym krokiem jest uruchomienie właściwej instalacji upgrade-u. W tym celu musimy ponownie zmienić katalog roboczy w systemie operacyjnym. Czyli wychodzimy z SQL/Plusa komendą exit i zmieniamy katalog na C:\apex_3.2\apex czyli z lini poleceń wychodzimy piętro wyżej:

C:\apex_3.2\apex\owa> cd ..

Następnie ponownie podłączamy się do SQL/Plusa na użytkownika SYS as sysdba. Po podłączeniu się do Oracle-a uruchamiamy główny skrypt apexins.sql z tym że musimy tym razem podać kilka dodatkowych parametrów. Pierwszy parametr to przestrzeń tabel w jakiej powinny być składowane obiekty bazodanowe (tablespace_apex) , drugi parametr to przestrzeń tabel w której maja byc składane pliki (tablespace_files), trzeci parametr to przestrzeń tymczasowa która ma być wykorzystywana przez APEX (tablespace_temp), przestrzeń ta musi być typem przetrzeni tabel tymczasowych. Ostatnim elementem jest tzw. katalog wirtualny (images), w którym znajdować się będą pliki graficzne i odpowiadające za wygląd templatów. W oficjalna dokumentacji możemy znaleść następujący wzór:

SQL>@apexins tablespace_apex tablespace_files tablespace_temp images

A jako wartości podstawione są następujące elementy:

SQL>@apexins SYSAUX SYSAUX TEMP /i/

Podany przykład jest złym przykładem a dlaczego już mówię. Chodzi o to, iż wykorzystując ORACLE XE mamy pewne ograniczenia m. in maksymalna suma wielkości plików danych to 4GB. Wkładając wszystkie obiekty do przestrzeni SYSAUX narażamy się na problemy które mogą przyjść z czasem a konkretnie z nowymi wersjami APEX-a. Chodzi o to, iż każda następna wersja APEX-a tworzy nowy schemat użytkownika, który zajmuje około 300 MB. Zatem w pewnym momencie możemy natknąć się na taki problem, ze przestrzeń SYSAUX urośnie nam do sporych rozmiarów. Rozwiązanie wydaje się proste: usunąć nieużywany stary schemat/schematy i po sprawie. No właśnie że nie, usunięcie schematu nie redukuje wielkości przestrzeni tabel (plików należących do tej przestrzeni). Żeby zredukować wielkość plików danych należących do danej przestrzeni należy użyć komendy alter database datafile ....... resize..., chmmm i teraz większość Oracle-owców krzyknie - "Ograniczenia związane z pozycją wolnego miejsca w zmniejszanym pliku !!!" (zmniejszanie jest tylko możliwe jeżeli wolne miejsce znajduje się na końcu pliku w przeciwnym razie nie jest to możliwe). Sytuacja gdzie duży fragment pliku jest wolną przestrzenią i to znajdującą się na końcu to zapewniam rzadkość. Więc zaraz nasuwa się inny sposób usuńmy całkowicie tę przestrzeń i załóżmy ją na nowo z mniejszą wielkością. Niestety SYSAUX to przestrzeń systemowa, nie można ją usunąć :( . Czyli pat - zapchał nam się Oracle ze względu na ograniczenia 4 GB. Zostaje tylko w tedy przeinstalowanie całego XE.

Dużo na ten temat się rozpisałem a to dlatego, że przeżyłem to na własnej skórze : ). Wracając do naszego przykładu proponuję więc użyć własnej przestrzeni tabel lub użyć jakąś domyślnie instalowaną np. USERS. Czyli poprawiając wcześniej cytowany skrypt należało by posłużyć się raczej następującymi argumentami:

SQL>@apexins USERS USERS TEMP /i/

Uwaga !!!
Jeżeli upgrade robiony jest na XE postawionym na Windowsie musisz poprawić oryginalny skrypt coreins.sql. Chodzi o to, iż użyta zmienna @^PREFIX.core/ ma pałkę końcowa obróconą zgodnie z systemem linux. Więc żeby skrypt prawidłowo mógł znaleźć poszczególne podskrypty należy w całym pliku zamienić ją na @^PREFIX.core\.

Teraz z całą odpowiedzialnością możemy uruchomić skrypt naciskając Enter. Na konsoli zaczną szybko przewijać się komunikaty pozytywne : )... można iść na małą kawę (około 15 min).

Jeżeli otrzymamy podobny ekran:



To znaczy, że główny element upgradu został wykonany prawidłowo. Teraz pozostało nam wykonanie podmiany plików graficznych, css i javascript. Jeżeli używałeś wcześniejszej wersji APEX-a i dodawałeś jakieś własne pliki do katalogu wirtualnego /i to najlepiej jak wykonasz kopie zapasową dodawanych plików, w przeciwnym razie możesz je bezpowrotnie stracić. Podmiana plików i templatów jest bezwzględnie wymagana można ją wykonać na wiele sposobów np poprzez podłączenie się do wirtualnego katalogu poprzez WebDav, lub poprzez FTP lub poprzez uruchomienie skryptu. Ten ostatni sposób jest najlepszy (najszybszy i niezawodny).
Nie polecam podmiany przez WebDav trwa to okropnie długo i lubią występować problemy.

Zatem aby podmienić pliki należy ponownie podłączyć się do Oracle-a poprzez SQL/Plus używając użytkownika sys as sysdba, a następnie uruchomic skrypt apxldimg.sql.

@apxldimg.sql C:\apex_3.2

Skrypt wykonuje się około 2 minut. Ostatni krok to ustawienie hasła dla Administratora workspace-ów, w tym celu uruchamiamy ostatni skrypt. Jako że poprzedni skrypt nie zamknął sesji SQL/Plus to możemy śmiało pościć poniższą komendę.

@apxxepwd.sql hasło

gdzie "hasło" jest hasłem dla użytkownika ADMIN.

Sprawdzamy naszą operacje upgrade-u poprzez wejscie do APEX-a w tym celu uruchamiamy przeglądarkę WWW i wpisujemy adres: http://localhost:8080/apex Wprowadzamy nazwę workspace-u, użytkownika i hasło. Jeżeli do tej pory nie miałeś żadnego workspace-a to postępuj następująco.
Wejdź na stronę http://localhost:8080/apex/f?p=4550:10 zaloguj się jako użytkownik ADMIN z hasłem jakie podałeś przy ostatnim skrypcie. W menu Manage Workspaces załóż nowy workspace (nie będą tutaj szczegółowo opisywał kroków wszystko jest w oficjalnej dokumentacji lub można zrobić to na czuja). Po wykonaniu wszystkich kroków ponownie wróć na stronę http://localhost:8080/apex i wprowadź wszystkie informacje które użyłeś przy zakładaniu workspace-a. Po zalogowaniu powinieneś zobaczyć w prawym dolnym rogu przeglądarki następujący numer wersji:



Mając najnowszą wersję Oracle Application Express możesz teraz zacząć zagłębiać się w tajniki budowania aplikacji webowych.